Duchowieństwo


LISTA DUCHOWNYCH PROTESTANCKICH
 

1546 - 1549 – Parafia była obsługiwana przez kaznodziejów ewangelickich z Lubania.

8 XII 1549 – 1550 – Paul Hörnig. Urodził się w Jeleniej Górze. Był rektorem w tamtejszej szkole ewangelickiej[1].

4 II 1550 – 1558 – Mathess Schuberr. Urodził się w Lubinie. Był nauczycielem w Olszynie Lubańskiej.

1558 – 1571 – Wolfgang Steinkirchner z Brzegu.

1571 – 1582 – Johann Wehner z Żagania.

1582 – 1609 - George Beier senior z Lwówka Śląskiego. Urodził się w 1541 roku w Lwówku Śląskim. Odbył studia teologiczne w Görlitz i Wittenberdze. W roku 1563 sprawował urząd kantora w Lubaniu. Potem był nauczycielem w szkole ewangelickiej we Lwówku. Dzięki wstawiennictwu zagorzałego protestanta, Sebastiana von Zedlitza z Wlenia, oraz jego brata Sigmunda, urzędnika na dworze cesarskim, został w roku 1576 mianowany pastorem w Żerkowicach k. Lwówka, a w 1582 roku w Uniegoszczy. W roku 1609 przeniósł się do Dzierżoniowa, gdzie sprawował posługę diakona. Tam też zmarł w roku 1627 w wieku 86 lat. Pozostawił po sobie liczne pisma, których większą część zredagował podczas pobytu w Uniegoszczy[2].

1609 - 20 - Paul Förster z Lubania,

1 IV 1620 – 1634 - Georg Mylius z Görlitz

23 XII 1634 – 1641 - Johann Emrich z Mirska.

1641 - 1654 - Caspar Krause. Urodził się w 1589 Żerkowicach koło Lwówka Śląskiego jako syn pastora. Ukończył studia teologiczne we Lwówku Śląskim oraz w Wittenberdze. 13 marca 1618 roku został powołany na urząd pastora w kościele św. Elżbiety w Ebersbach k. Görlitz. W roku 1641 objął urząd pastora w Uniegoszczy. W roku 1654 złożył dymisję i został wygnany do Lubania. Tam nadal opiekował się wspólnotą z Uniegoszczy. Zmarł w Lubaniu 3 marca 1657 roku[3].
 

LISTA DUCHOWNYCH KATOLICKICH
 

1457 - Jacob Sleiffe. Wymieniony jako proboszcz w Bertilsdorff nad Kwisą. Był synem właściciela tutejszego majątku, Heinza Sleiffe[4].

1495 - Merten Springern. Wspomniany przy okazji umorzenia długu przez lubańskiego kupca Jacoba Kuntzelna[5].

1528 - Georg Feyerabend, proboszcz z Bertelsdorf, był członkiem lubańskiego bractwa kapłańskiego[6].

1546 - M. Schlingebier, znany również jako M. Schilingsbier. W ostatnim roku swojego życia ofiarował lubańskiemu gimnazjum 200 marek[7].

1654-1656 – Onufry Höpner. W czasie wojny trzydziestoletniej obsługiwał parafie w Rudzicy oraz Henrykowie. W roku 1651 wymieniany jako proboszcz z Rudzicy i spowiednik lubańskich magdalenek[8].

1656 – 1666 – Bartolomeus Greger,

1666-1686 – Augustin Ferdinand Tschappe (Tschoppe). Pochodził z Nowogrodźca. Był kanonikiem reguły św. Augustyna w Żaganiu, kapelanem zakonu ss. magdalenek w Nowogrodźcu oraz proboszczem parafii w Mściszowie. Zmarł 28 stycznia 1686 roku. Jest współfundatorem jednego z dzwonów w tutejszym kościele[9].

1686 – 1722 - Filip Jakub Tirse. Urodził się w Ostrowcu Śląskim koło Lubomierza w 1644 roku. Święcenia kapłańskie przyjął w wieku 23 lat z rąk biskupa Franciszka Neandra w roku 1676 na mocy dyspensy. W tym samym roku skierowano go do pracy duszpasterskiej w klasztorze w Lubomierzu. Tam opiekował się kościołem w Radoniowie[10]



Podpis proboszcza ks. Filipa Jakuba Tirse


1722 – 1740 – Johann Friedrich Regel – proboszcz.

1740 – 1742 - Anton Kunert – proboszcz, wikariusz Caspar Heifler.

1742 – 1747 – Anton Schirtner – proboszcz, wikariusz Josef Woski.

1747 – Johann Habner – proboszcz.

1748 – 1759 – Joseph Teüffel – proboszcz, Casper Beyer oraz Karol Scheer – wikariusze.

1759 - 1766 – Filip Francke – proboszcz.

1767 – 1772 – Josef Milischer. Z pochodzenia głogowianin, urodzony w 1735 roku. Święcenia kapłańskie otrzymał w Poznaniu (1758), po czym przybył do Nowogrodźca. Po pobycie w Uniegoszczy skierowany został do pracy w Brzeźniku, gdzie rozbudował tamtejszy kościół. W Miliczu zbudował katolicką szkołę i plebanię. W klasztorze w Nowogrodźcu uruchomił szkołę gospodarczą, a budynek tamtejszej farbiarni przerobił na szpital. Zmarł w wieku 70 lat na atak padaczki[11].


                               Podpis ks. Josefa Milischera

1782 – 1802 –  Anton Fromhold  –  proboszcz, Josef Tschörn i Franz Weidler –  wikariusze.

1828 - 1835 – Franz Weidler  –  proboszcz. Dziekan dekanatu Nowogrodziec.


            Podpis ks. Franza Weidlera

1836 – 1847 – Wilhelm Thomas. Inspektor szkolny i dziekan lubański.


             Podpis ks. Wilhelma Thomasa


Nagrobek ks. Wilhelma Thomasa przy kościele w Lipnikach

1847 - 1858 – Julius Machmor – proboszcz. Urodził się 1 listopada 1818 roku w Wińsku. W 1833 roku ukończył katolickie gimnazjum we Wrocławiu. W 1847 roku wyświęcony został na kapłana. W tym samym roku skierowano go do pracy w parafii Uniegoszcz. Czas spędzony w Uniegoszczy wspominał bardzo dobrze. Przykładał się do pracy administratora i nauczyciela w tutejszej szkole. Pracował z wielką pomysłowością i podejmował wiele dzieł. Jego życie płynęło w spokoju i skupieniu. Był człowiekiem głębokiej modlitwy. Taką opinię wystawił mu dziekan z Nowogrodźca[12].  
  
1853 – 1855 - Franz Lichtenberg – wikariusz. Urodził się 6 stycznia 1826 roku w Bernstadt w rodzinie stolarza. Uczęszczał do wrocławskiego gimnazjum, gdzie odebrał gruntowne wykształcenie, potwierdzone wysokimi stopniami. W 1849 roku wstąpił do Seminarium Duchownego we Wrocławiu. Niewysoki, zdrowy, utalentowany, pilny, całkiem przyjacielski, otwarty. W 1852 pracował jako wikariusz w Solnikach Małych (powiat oleśnicki). Na wyraźną prośbę Aleksandra von Strachwitza ks. Lichtenberg został także indywidualnym wychowawcą i nauczycielem dzieci hrabiego.

1858 – 1867 - Alwin Herden z Otmuchowa. Był w tym czasie także wicedziekanem.

1863 – Hugo Hoffmann z Ząbkowic Śląskich. Nauczyciel dzieci hrabiego von Strachwitza w tutejszym majątku.

1868– 1891 - Paul Gröhling ze Strzegomia. Urodził się w Strzegomiu 5 lutego 1840 roku. Jego ojciec był szewcem. W 1860 roku wstąpił do Seminarium Duchownego i rozpoczął studia teologiczne. Całkiem postawny, pilny, dobry, otwarty, koleżeński, gorliwy w nauce. Święcenia otrzymał w 1864 roku. Pracował w Liebenau koło Frankfurtu. W 1867 roku w Legnicy[13].
 
1892 – 1900 – Franz Starker z Nysy.


Nagrobek ks. Franza Starkera. Cmentarz przykościelny w Gajkowie k.Wrocławia

1900 – 1926 – Rudolf Kless. Od 1906 roku był dziekanem dekanatu Nowogrodziec.

      
 Płyta nagrobna ks. Rudolfa Klessa                            Podpis ks. Rudolfa Klessa

1927 - 1934 – Filip Rosie. W latach 40-tych był proboszczem w Ścinawie Małej. Zastrzelony przez żołnierzy rosyjskich 19 marca 1945 w nieznanych okolicznościach.

       
Etykieta obrazka pamiątkowego z okazji 25-lecia święceń kapłańskich ks. Philippa Rosie oraz podpis


             Ks. Philipp Rosie

17 marca do Ścinawy weszli Rosjanie. Ks. Rosie opuścił plebanię, gdyż nie czuł się tam zbyt pewnie. Udał się więc do pobliskiego klasztoru. Rosjanie przebywali w miejscowości już drugi dzień. Ks. Rosie wraz z kilkoma siostrami oraz osobami w podeszłym wieku udał się w porze obiadowej do klasztornego wirydażu. Nagle na podwórzu pojawiło się dwóch młodych Rosjan, którzy krzyczeli: Wir sind Bolschewiki! Pochwycili natychmiast księdza i zawlekli go do budynku klasztoru. Dwie siostry próbowały przyjść mu z pomocą, jednak zostały pobite przez żołnierzy. Zawlekli oni księdza pod schody, tuż obok wejścia do jednego z pokoi, i tam zastrzelili. Wychodząc z budynku krzyknęli w stronę sióstr: Weźcie sobie waszego klechę, on jest martwy. Ks. Rosie został prawdopodobnie pochowany w przyklasztornym ogrodzie.  

Źródło: Vom Sterben Schlesischer Priester 1945-46
 
1938 - Konrad Assmann. Urodził się 6 listopada 1877 roku. Po ukończeniu gimnazjum wrocławskiego został przyjęty na Wydział Teologiczny Uniwersytetu we Wrocławiu. W roku 1902 wstąpił do wrocławskiego Seminarium Duchownego, a rok później przyjął święcenia prezbiteratu. Od 22 lipca 1903 roku był wikariuszem w parafii w Nowogrodźcu. Potem pracował w Nysie (od 1904 roku), Bielawie (od 1906 roku) oraz Eichwalde (od 1907 roku). W latach 1926-34 był proboszczem w Leśnej. Zmarł 30 lipca 1938 roku. Został pochowany przy tutejszym kościele. Dawni mieszkańcy wspominają jego ogromną siłę. Potrafił ponoć zgniatać orzechy jedną ręką[14].


       Nagrobek ks. Conrada Assmanna


1935 – Heinrich Jung – wikariusz.

1937 – Otmar Spöth, salwatorianin – wikariusz

1938 – 1945 – Bruno Glasneck. Emerytowany dziekan z Ziębic. Pochowany na cmentarzu w Obernzell – wikariusz, rezydent.
       
                        
                           Akt zgonu ks. Bruno Glasnecka, Obernzell 10 VIII 1945
             

1938 – 1943 – Erwin Otte. Pochodził z austriackiego Bergland. Nie był zadowolony z posługi w tutejszej parafii z powodu małej liczby katolików. Pozostawił po sobie bogaty zbiór kościelnej rachunkowości.

1943 – 45 – Erich Kalis. Ostatni niemiecki proboszcz. Zamordowany przez Rosjan w lutym 1945 roku. Pochowany na cmentarzu w Radoniowie.
Z pamiętnika ks. Franza Scholza, proboszcza parafii w Görlitz-Ost (dziś Zgorzelec), który podczas wojny z narażeniem życia pomagał polskim robotnikom przymusowym: “Dowiadujemy się, że nasz ksiądz Erich Kalis z Berthelsdorf pod Lauban [Lubań] został zastrzelony przez Rosjan, bo nie oddał im natychmiast swoich butów. Ludzie opowiadają okropne historie o Rosjanach”.

      
                Ks. Erich Kalis                                                  Podpis ks. Ericha Kalisa


Ks. kan. Ignacy Kukla

Urodził się w Rożnowie w 1888 roku. Do Czerniowiec na Bukowinie przyjechał z rodzicami i tam też rozpoczął swoją edukację szkolną. W 1910 roku, po ukończeniu gimnazjum i odbyciu służby wojskowej, wstąpił do Seminarium Lwowskiego oraz rozpoczął studia teologiczne na Uniwersytecie Jana Kazimierza. Po czterech latach przyjął świecenia kapłańskie. Praktycznie od początku swojego kapłaństwa był związany ze środowiskiem bukowińskim. W parafii w Czerniowcach włączył się w pracę Towarzystwa Bratniej Pomocy i Czytelni Polskiej, działając także w Sekcji Dobroczynnej, zajmującej się pomocą byłym legionistom i uchodźcom wojennym z Polski. Był kierownikiem gimnazjum polskiego w Czerniowcach, współtwórcą Katolickiego Domu Sierot Polskich dla Chłopców, publicystą „Głosu Ludu” i „Gazety Polskiej” i działaczem Polskiej Rady Narodowej. Związany również ze Związkiem Nauczycielstwa Polskiego na Bukowinie, był sekretarzem Komitetu Centralnego Kongresu Eucharystycznego dla Bukowiny. W roku 1929 objął parafię w Storożyńcu z dużym skupiskiem Polaków. Został tam prezesem Domu Sierot Polskich i Czytelni Polskiej. Popularyzował wiedzę o polskiej historii i kulturze, umacniając ducha patriotycznego. Był także aktywnym członkiem Związku Stowarzyszeń Polskich w Rumunii. W uznaniu zasług mianowano go w 1932 roku członkiem tymczasowego zarządu miasta Storożyniec. Jako duszpasterz i opiekun Polaków był inicjatorem budowy Domu Polskiego w Pance k. Storożyńca. W roku 1933 mianowano go dziekanem storożynieckim. Po zajęciu Bukowiny przez Związek Radziecki w 1940 roku wielokrotnie szykanowany przez NKWD. Był organizatorem wyjazdów Bukowińczyków do Polski w 1945 i 46 roku. Sam do Polski udał się prawdopodobnie pierwszym transportem pod koniec grudnia 1945 roku. Po przyjeździe zatrzymał się u krewnych w Tarnowskich Górach. Przygnieciony chorobą udał się na leczenie do Poznania. Zmarł 16 maja 1946 roku i został pochowany na cmentarzu Górczyńskim w Poznaniu[15].

Ks. Gerhard Kluge


Ks. Gerhard Kluge (fot. Bistums Archiv Goerlitz)

Urodził się 5 grudnia 1914 roku w Legnickim Polu. Święcenia kapłańskie przyjął 31 marca 1940 roku we Wrocławiu. Pracował w parafii w Brzegu (1940-44) i Grodkowie (marzec -  sierpień 1944). Stamtąd przyjechał do Lubania, gdzie pracował jako wikariusz. Od momentu opuszczenia parafii przez ks. Piekorza (luty 1945) pełnił funkcję administratora kościoła św. Trójcy. Zmarł 3 maja 1994 roku w Verlar/Nordhein-Westfalen[16]

Ks. Antoni Lemparty

Urodził się w Krzemieniewicach pod Radomskiem 28 sierpnia 1903 roku. Uczęszczał do gimnazjum we Włocławku. Po ukończeniu szkoły gimnazjalnej wstąpił do seminarium duchownego, gdzie jego kursowym kolegą był późniejszy Prymas i kardynał, Stefan Wyszyński. W 1924 roku rozpoczął studia na Wydziale Teologicznym na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Tam również dokończył naukę w seminarium. W grudniu 1928 roku otrzymał święcenia kapłańskie. Jego pierwszą parafią była wioska Waręż koło Sokala (archidiecezja lwowska). Tam wykazywał swoje zdolności organizacyjne i talenty w pracy społecznej. Założył orkiestrę kościelną i chór. Zorganizował także sklep spółdzielczy, kółko rolnicze i spółdzielnię mleczarską. W 1939 roku pracował krótko w parafii Chołojów w archidiecezji lwowskiej. W chwili wybuchu II wojny światowej otrzymał jako kapelan skierowanie do szpitala wojskowego we Lwowie. Po klęsce kampanii wrześniowej pracował w Ładczynie koło Tarnopola, a później w Powitnie koło Lwowa. Angażował się w tym okresie w pracę konspiracyjną, organizował tajne nauczanie, pomagał partyzantom. W 1944 roku przeniósł się do Sędziszowa pod Rzeszowem. W Lublinie otrzymał nominację na kapelana, w stopniu majora, nowo formującej się 7 Dywizji Polskiej 2 Armii WP. Wraz z nią przeszedł szlak bojowy z Kutna do Budziszyna i Melnika w Czechosłowacji. Po zakończeniu wojny jego dywizja została na krótko rozlokowana we Wschowej. W czerwcu 1945 roku przybył wraz ze swoimi oddziałami do Lubania. Tu przywrócił do stanu użyteczności kościół parafialny św. Trójcy, obsługiwał również miejscowy szpital. W końcu tego samego roku przeszedł do duszpasterstwa cywilnego. Nominowany na dziekana lubańskiego, z powodu braku nauczycieli podjął pracę w miejscowych placówkach szkolnych.  Od 1949 roku należał do Związku Bojowników o Wolność i Demokrację (ZBoWiD). Uczestniczył w powołaniu Komisji Księży w ramach tejże organizacji. We wrześniu 1945 roku otrzymał przeniesienie do Środy Śląskiej. W roku 1950 został wybrany na prezesa Zrzeszenia Katolików Caritas, organizacji funkcjonującej pod nadzorem ówczesnej władzy komunistycznej. Uważał, że państwo i Kościół powinny działać wspólnie dla dobra charytatywnego i socjalnego. Pracował także w Komisji Intelektualistów i Działaczy Katolickich przy Polskim Komitecie Obrońców Pokoju. W roku 1952 z rąk Prezydenta Bolesława Bieruta otrzymał Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski. W roku 1957 kilkakrotnie spotykał się z Prymasem Wyszyńskim, który potępiał jego działania jako antykościelne i antykatolickie. Wskutek tego otrzymał nakaz opuszczenia Warszawy i podjęcia pracy duszpasterskiej w archidiecezji wrocławskiej, do którego się nie zastosował. W tym okresie zaczął tracić wzrok, co jednak nie zatrzymało jego determinacji w podejmowaniu nowych inicjatyw. Swoje oparcie znajdował w działającym przy Zrzeszeniu Caritas aktywie kapłanów wiernych władzy ludowej. W 1971 roku ustąpił ze stanowiska prezesa Caritas. W 1975 roku na skutek gwałtownie pogarszającego się stanu zdrowia całkowicie wycofał się z działalności. Zmarł 30 maja 1978 roku. Został pośmiertnie odznaczony Orderem Sztandaru Pracy I klasy, Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Komandorskim, Oficerskim i Kawalerskim, Złotym oraz Srebrnym Krzyżem Zasługi oraz wieloma innymi odznaczeniami[17]

Ks. Antoni Wamposzyc

                      

Urodził się w 1919 roku w Bielsku-Białej. W roku 1943 w klasztorze Ojców Franciszkanów w Bieczu (ob. woj. małopolskie) otrzymał święcenia kapłańskie. Jako zakonnik nosił imię Eustachy. Potem przeniósł się do duszpasterstwa diecezjalnego. Od września 1951 roku do czerwca 1953 był proboszczem parafii św. Trójcy w Lubaniu, w tym czasie (IX - X 1951) równocześnie administratorem w Uniegoszczy. Zmarł 21 czerwca 1983 roku. Pochowano go w rodzinnej miejscowości.                     

O. Florian Nestorowski

          

Urodził się w Hucisku Oleskim (parafia Podhorce, powiat Złoczów, woj. tarnopolskie) 13 maja 1912 roku jako Józef, syn Jana i Brygidy Ryszkiewicz. Szkołę powszechną ukończył w rodzinnej miejscowości. Potem pobierał nauki w Kolegium Serafickim oo. Kapucynów w Rozwadowie n/Sanem. Do kapucynów komisariatu krakowskiego wstąpił 20 sierpnia 1930 roku w Sędziszowie Małopolskim. Proste śluby złożył 21 sierpnia 1931 roku. W Studium Filozoficzno - Teologicznym Kapucynów w Krakowie dokończył gimnazjum, potem odbył studia filozoficzne i teologiczne. Uroczyste śluby złożył 31 sierpnia 1934 roku, a święcenia kapłańskie otrzymał 1 maja 1939 roku w Krakowie. Po święceniach pracował w klasztorze w Krośnie, a 8 września wyjechał do rodzinnej miejscowości, uciekając przed zbliżającymi się wojskami niemieckimi. W Hucisku Oleskim za zgodą arcybiskupa Bolesława Twardowskiego otworzył kaplicę, której rektorem pozostawał do maja 1942 roku. Potem przeniesiono go do klasztoru w Sędziszowie Małopolskim, a po tygodniu do Lwowa, gdzie został mianowany administratorem parafii i przełożonym klasztoru. We Lwowie pracował do maja 1946. 11 maja wraz z o. Romualdem Szczałbą, o. Józefem Borowym, o. Walerianem Bulcem i br. Walentym Brodą wyjechał do Krakowa. Z Krakowa otrzymał przeniesienie do Gdańska, gdzie był proboszczem w kościele św. Jakuba.  W tym samym roku wyznaczono go na przełożonego klasztoru oraz rektora kościoła św. Antoniego w Nowej Soli. Po śmierci ks. proboszcza Romana Kostikowa objął także parafię św. Michała. Po podziale parafii otrzymał nominację na proboszcza nowo powstałej parafii św. Antoniego. Opuściwszy Nową Sól został administratorem parafii w Szwecji koło Wałcza (1951 - 52). Potem był wikariuszem (1952 - 57) oraz proboszczem (57 - 59) w Bolkowie. Następnie gwardianem klasztoru w Krakowie (1959 - 62). Wówczas zdobył dyplom magistra teologii na KUL na podstawie pracy pt. Znaczenie praktyki częstej i codziennej Komunii Świętej w świetle teologii moralnej. W latach 1962 - 64 był gwardianem klasztoru w Rozwadowie, wikarym parafii w Pile (1964 - 67), wikarym klasztoru  i parafii w Bytomiu w roku 1971, kapelanem szpitala kolejowego we Wrocławiu w parafii św. Augustyna (1971 - 73) oraz misjonarzem w Gdańsku (1973 - 85). W Nowej Soli otrzymał na własność zakonu były szpital po joannitach, poddał go gruntownemu remontowi i urządził w nim klasztor oraz biuro parafialne. W Krakowie wybudował nowy zakonny grobowiec. Głosił misje i rekolekcje w wielu parafiach. W 1972 roku przez półtora miesiąca podróżował po Kanadzie, gdzie przy okazji duszpasterzował Polonii w Winipeg. W 1976 roku wybrał się do Włoch i Ziemi Świętej. Bp Jan Stepa, były profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, a potem ordynariusz lwowski, krewny, darzył go wielką przyjaźnią i zaufaniem. W okresie lwowskim przyjaźnił się z abpem Eugeniuszem Baziakiem, który był zameldowany w parafii św. Franciszka z Asyżu jako wikariusz i często gościł w klasztorze. Potem spotykali się także w parafiach w Bolkowie i w Wałczu. Przyjaźń ta trwała aż do śmierci arcybiskupa. Ojciec Florian Nestorowski zmarł w Bytomiu 17 stycznia 1988 roku. W Uniegoszczy pracował krótko. Świetnie organizował pracę z młodzieżą[18].

O. Bonawentura Hagel


           O. Bonawentura Hagel

Urodził się 27 X 1913 roku w Bojanowie (obecne woj. tarnobrzeskie). Uczył się w szkołach powszechnych w Bojanowie i Stanach. Później uczęszczał do Kolegium Serafickiego w Rozwadowie oraz do kapucynów komisariatu krakowskiego. W 1931 roku w Sędziszowie Małopolskim. Studia filozoficzne oraz teologiczne ukończył w Studium Filozoficzno - Teologicznym oo. Kapucynów w Krakowie. Egzamin dojrzałości zdał w roku 1935. Święcenia kapłańskie otrzymał w Krakowie w roku 1939. Od 1939 do 1942 roku pracował w klasztorze w Rozwadowie. Prywatnie udzielał korepetycji z fizyki i matematyki. W roku 1941 należał do tajnej Komisji Egzaminacyjnej w Stalowej Woli. 13 marca 1942 roku aresztowany przez gestapo w charakterze zakładnika. Przez pół roku trzymany w więzieniu w Tarnowie. W latach 1943 - 45 przebywał w klasztorze w Krośnie, w latach 1945-47 był wikarym i katechetą w Myśliborze. W latach 1947 - 48 uczył katechezy w szkołach  w Lubaniu. W latach 1948 - 51 był prefektem w Liceum Pedagogicznym w Nowej Soli, Szkole Ćwiczeń i Szkole Zawodowej Odra. W latach 1951 - 52 uczył matematyki w Kolegium Serafickim oo. Kapucynów w Rozwadowie. W latach 1952 - 56 w nowicjacie w Sędziszowie Małopolskim uczył matematyki i fizyki.  W latach 1962 - 73 opiekował się biblioteką klasztorną w Krakowie. W latach 1974 - 75 pracował w Gdańsku, w latach 1975 - 79 w Nowej Soli. Wszędzie chętnie udzielał lekcji fizyki, co było jego ogromną pasją[19].

Ks. Ludwik Antoń (Jodłowski)


Ks. Ludwik Antoń (fot. ze zb. J.Sarnawskiego)

Urodził się w 1914 roku. Święcenia kapłańskie otrzymał we Wrocławiu w 1948 roku. W roku 1958 został proboszczem parafii Niepokalanego Poczęcia NMP w Zielenicach (powiat strzeliński), później zmienił nazwisko na Jodłowski. Zmarł w Domu Księży Emerytów we Wrocławiu 8 marca 1995 roku[20]

ks. Kazimierz Olszewski

Urodził się 21 maja 1899 roku w Sosnowcu jako syn Józefa i Anny z d. Pacholczyk. Studia teologiczne ukończył w seminarium duchownym w Łodzi, a święcenia przyjął 4 marca 1922. Na Uniwersytecie Warszawskim ukończył magisterium z teologii. W 1952 roku przybył na Dolny Śląsk, gdzie objął parafię w Uniegoszczy. W latach 1953 – 56 był proboszczem i dziekanem w Wołowie, a w 1956 roku w Ziębicach. Od 1957 do 1959 roku administrował parafią w Witkowie Śl. (powiat Kamienna Góra). W latach 1959 – 63 był proboszczem w Walimiu. Zmarł 20 listopada 1963 roku jako proboszcz parafii św. Michała Archanioła w Polkowicach. Przyczyną śmierci był rak kręgosłupa. Został pochowany w grobowcu rodzinnym w Sosnowcu. Pisał artykuły do Wrocławskich „Wiadomości Kościelnych”[21]

Ks. Wacław Domański

 
Ks. Wacław Domański (fot. ze zb. W. Zahorskiej)

Urodził się 26 października 1911 roku w Płoskirowie na Podolu jako syn Piotra i Apolonii z domu Kowalskiej. W czasie rewolucji 1917 roku rodzina Domańskich uciekła do Włodzimierza Wołyńskiego[22]. Tu w 1931 roku Wacław ukończył gimnazjum. Święcenia kapłańskie otrzymał w Łucku z rąk bpa Adolfa Szelążka 28 III 1936 roku. Jako wikariusz pracował w Ołyce  i w Równem, później  administrował w Reginówce i Kostopolu, skąd wraz z repatriantami 23 czerwca 1945 roku przybył do Wołowa. Tutaj był organizatorem polskiego życia religijnego. W pamięci parafian zachował się obraz księdza gorliwego w posłudze, pracowitego, o surowej ascezie. Za swoją niezłomność był poddawany w okresie stalinizmu inwigilacji oraz szykanom, a jego życie nierzadko było zagrożone. W roku 1947 pełnił zastępczo funkcję dziekana wołowskiego, od 1949 roku był nauczycielem religii w Liceum Mechaniki Rolnej. 1 marca 1953 roku objął parafię w Uniegoszczy. W roku 1957 został proboszczem w Bielawie, gdzie był kapelanem szpitali: poewangelickiego i św. Elżbiety. W 1959 roku zachorował na serce i w styczniu 1961 roku przeniósł się do parafii pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Niwniku (powiat oławski), gdzie po 25 latach duszpasterzowania zmarł 18 września 1986 roku. Tam też jest pochowany. Charakterystyka zaczerpnięta ze sprawozdania powizytacyjnego:
Jest zdrowy, interesuje się parafią i mimo krótkiego stosunkowo czasu zna parafię, jest kulturalny i grzeczny w obejściu. Prowadzi życie duchowe według wskazań zaczerpniętych w Seminarium. Z czcią i szacunkiem odnosi się do Władzy Duchowej, a pracę swoją oparł na posłuszeństwie. Mieszkanie nie zbytkowne, ale bardzo kulturalne[23].

Ks. Stanisław Synówka


Ks. Stanisław Synówka (Fot. ze zb. J. Kozina)

Urodził się w 1912 roku. Święcenia kapłańskie otrzymał we Lwowie w 1935 roku. Jako repatriant otrzymał w 1945 roku parafię w Wilkanowie. W Uniegoszczy od roku 1958. Zmarł 11 XI 1984 roku w Domu Księży Emerytów we Wrocławiu. Pochowany na cmentarzu komunalnym w Lubaniu-Uniegoszczy. 

Ks. Jan Tomczak


Ks. Jan Tomczak (fot. ze zb. M. Lesiak)

Urodził się 17 listopada 1939 r. w Dolsku (Diecezja Poznańska) jako syn Jana i Stanisławy z d. Przybylak. Od swoich rodziców nauczył się służyć Panu Bogu i ludziom. Po maturze pragnął zostać kapłanem. Wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego we Wrocławiu, gdzie przez sześć lat zdobywał formację naukową i duchową. Jako alumn zasłużył sobie na zaufanie i został dopuszczony do święceń prezbiteratu. Święcenia kapłańskie otrzymał 21 czerwca 1967 r. we Wrocławiu. Pracował w parafiach Sobótka (1967–69) i Lubań Śląski (1969–77). W 1977 r. przybył do Uniegoszczy,  w której od 1980 r. był proboszczem. W 1989 r. mianowany wicedziekanem dekanatu Lubań Śląski[24]. W czerwcu 2007 roku przeszedł na emeryturę.

Ks. Marek Kurzawa


Ks. Marek Kurzawa (fot. Urząd Miasta Nysa)

Urodził się 10 czerwca 1958 r. w Kamiennej Górze jako syn Edwarda i Janiny z domu Kaczmarskiej. Po zdanej maturze wybrał drogę życia w stanie kapłańskim i wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego we Wrocławiu. Przez sześć lat zdobywał formację naukową i duchową. Bez przeszkód został dopuszczony do święceń prezbiteratu. Święcenia kapłańskie otrzymał 21 maja 1988 r. w Katedrze Wrocławskiej. Pracował w następujących parafiach: w Świdnicy, NMP Królowej Polski we Wrocławiu (1983-1987), Opatrzności Bożej (1987-89), w Legnicy w kościele pw. MB Królowej Polski (1989-1992). W 1992 został mianowany rektorem samodzielnego ośrodka duszpasterskiego św. Tadeusza Apostoła w Legnicy, gdzie zbudował tymczasową kaplicę  dla sprawowania liturgii i duszpasterstwa parafialnego. Po sześciu latach trudnej i żmudnej pracy w parafii św. Tadeusza Apostoła w Legnicy ks. Marek Kurzawa z powodu problemów zdrowotnych został skierowany do pracy duszpasterskiej w parafii Matki Bożej Królowej Polski w Radostowie. W ciągu dziewięciu lat pasterskiej posługi w tej parafii dokonał wielu pożytecznych dzieł duszpasterskich. Założył m.in. zespół Marysieńki, doprowadził do powstania klubu sportowego Święci Radostów oraz rozpropagował wśród swoich parafian ruch trzeźwości. W roku 2007 został mianowany proboszczem parafii Narodzenia NMP w Uniegoszczy. W tym samym roku lokalna społeczność, w uznaniu za zasługi na polu działalności duszpasterskiej i społecznej, uhonorowała go tytułem Człowieka Roku Powiatu Lubańskiego.
 


[1]         Por. S. I. Eberhardts, Presbyterologie des Evangelischen Schlesiens, Dritten Theils, Liegnitz 1784, s. 362, 363.
[2]         Tamże, s. 363, 364.
[3]         Tamże.
[4]         Por. Codex diplomaticus Lusatiae superioris, Bd. 6 - 1458-1463, Görlitz 1931, s. 1117.
[5]         Por. P. Plüschke, dz. cyt., s. 72.
[6]         Por. P. Skobel, E. Piekorz, Die Jungfrauliche Klosterstift zur Heiligen Maria Magdalena von der Bösse zu Lauban in Schlesien von 1320-1821,   s. 185.
[7]          Por. K. G. Müller, dz. cyt., s. 546.
[8]         Por. P. Skobel, E. Piekorz, dz. cyt., s. 107.
[9]         Por. M. Olczak, Z. Abramowicz, dz. cyt., s. 88.
[10]       Por. J. Jungnitz, dz. cyt., s. 138.
[11]       Por. M. Olczak, Z. Abramowicz, dz. cyt., s. 111.
[12]        Por. Akta Duchowieństwa: Julius Machmor, Archiwum Archidiecezji Wrocławskiej.
[13]        Por. Akta Duchowieństwa: Paul Gröhling, syg. 507-516, AAW.
[14]        Por. Akta personalne ks. Konrada Assmanna. Dokumentacja parafii Uniegoszcz.
[15]        Por. J. Bujak, dz. cyt., s. 27-40.
[16]        Por. “Laubaner Gemeindebrief”, nr 2 (1994), s. 2-3.
[17]        Por. Księża Caritas. Wspomnienia. Caritas, Warszawa 1984, s. 21-34.
[18]       Por. J. L. Gadacz, Słownik polskich kapucynów, t. II. Wrocław 1986, s. 99 oraz M. Milewski, Ojciec Zygmunt, Michał Nestorowski z zakonu kapucynów 1915-1966. Herold miłości Boga, bliźniego i cierpienia, Gdańsk 1982.
[19]        Por. J. L. Gadacz, dz. cyt., 482.
[20]        Por. Schematyzm Archidiecezji Wrocławskiej 1959.
[21]        Por. Fragment kroniki parafialnej parafii w Wołowie oraz J. Mandziuk, Słownik księży pisarzy archidiecezji wrocławskiej 1945-1992, Warszawa 1997.
[22]        Por. W. Urban, Duszpasterski wkład księży repatriantów w archidiecezji wrocławskiej w latach 1945-1970, s. 169 oraz Schematyzm Archidiecezji Wrocławskiej 1959.
[23]        Parafia Uniegoszcz. Sprawozdanie wizytacyjne 1953, Akta Archiwum Diecezjalnego w Legnicy.
[24]        Por. W. Bochnak, Początki Diecezji Legnickiej. Parafie i Duchowieństwo 1992. Zebranie i opracowanie - ks. W. Bochnak, Legnica 2004, s. 256.



„UNIEGOSZCZ – HISTORYCZNA REAKTYWACJA”
Projekt dofinansowany ze środków Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich.
Zdjęcie w nagłówku autorstwa Pani Liliany Czerwińskiej. Stronę wykonał Maciek Pikuła.

Serwis działa na silniku www.windu.org.

Wszelkie prawa zastrzeżone.